Discos

Rizando el rizo

Enrique Sacau
Paisajes del recuerdo. Compositores vascos contemporáneos. Aita Donostia: Baratza baten lor polit bat, Bazko eta Salbatore, Atxian Motxia, Mundian den ederra, Nanas: Bili bili bon bon, ‘Binbili Bonbolo’, ‘Lua lua, Itxasoetan’, ‘Ni ez naiz zomorrua’. Jesús Guridi: Paisaje, Melodías para canto y piano: ‘Las Aves Marías’, ‘Misterio’, ‘Triste y sombrío’. Emiliana de Zubeldia: Zortzico. Andrés Isasi: Paisaje, Nochebuena, La madre canta, Anhelo, Refugio, La mona que danza. Beltrán Pagola: Zortzico. José María Franco: Diré tu nombre. José Uruñuela: Lieder Basko. Francisco Escudero: Tres cantos vascos, Ollo eder bat. Carmelo Bernaola: Tres canciones de Segovia. F. Ibáñez: Os miro antes de irme. Gabriel Erkoreka: Azules. Carlos Mena, contratenor. Susana García de Salazar, piano. Miquel Roger, ingeniero de sonido. Menuel Sagastume, asesor musical. Un compacto DDD de 67 minutos de duración grabado en el Estudio L’Auditorium de Anacrusi, S.L. en Jafre de Ter (Girona) entre el 9 y el 13 de octubre de 2006. Harmonia Mundi HMI987073
6,27E-05

Los elogios unánimes que Carlos Mena ha recibido de los críticos de Mundoclasico.com quedan confirmados al escuchar este interesante compacto de música vasca del siglo XX. Titulado por algún motivo que no acierto a comprender ‘Paisajes del recuerdo’, incluye música en español y vasco escrita por algunos de los más conocidos compositores de esa región, incluyendo al Padre Donostia, Jesús Guridi o el recientemente fallecido Carmelo Bernaola.

Mena muestra una uniformidad de registro poco común entre los contratenores, lo que le permite subir al agudo sin que sus notas suenen estranguladas. Su registro medio es carnoso, afina estupendamente y frasea con gusto. Lo acompaña adecuadamente Susana García de Salazar, bien compenetrada con el contratenor. Para quien esté interesado en conocer a estos autores y en disfrutar de las interpretaciones de Mena y García de Salazar este disco es obligado. Es interesante no sólo por la selección musical nunca antes reunida en un CD, sino por el hecho de que un contratenor cante este repertorio, habitualmente asociado a otras cuerdas vocales. Pero con los lieder, si la voz es buena, no hay que ser integristas y disfrutar de lo que nos den.

La selección musical es necesariamente irregular, pero sirve para mostrar lo ecléctico del panorama musical vasco del siglo XX y su profundo carácter cosmopolita. Y cuando digo cosmopolita quiero decir francés: hay música en este compacto que derrocha debussysmo a manos llenas, sin ir más lejos las excelentes canciones del Padre Donostia. Esta característica, que resultará obvia a cualquiera que conozca el repertorio liederístico internacional, pasa lamentablemente desapercibida para Isabel Díaz, autora de las notas adjuntas.

Según Díaz, las canciones de este disco "tienen en común la contemporaneidad, la procedencia vasca de sus autores y el formato para voz y piano. Pero, además, estas canciones son imágenes sonoras de un siglo que acaba de pasar, paisajes que avivan el recuerdo de una tierra concreta". Sorprende, para empezar, que Díaz hable de contemporaneidad en la misma línea en que afirma que las canciones de Guridi son de 1905 y las de Bernaola de 1997. Y lo de la tierra concreta, imagino que se refiere al País Vasco, no parece llevarse bien con las Tres canciones de Segovia de Bernaola.

Estas curiosidades, que se repiten en el breve texto, no son sino el resultado del nacionalismo de la musicología ibérica, y en esto el País Vasco no es pionero ni camina rezagado. Si las canciones fuesen madrileñas, algún profesor de musicología de alguno de los departamentos musicológicos de la capital repetiría un sinnúmero de lugares comunes sobre el casticismo de la pieza y otras lindezas sin sentido. En un disco tan novedoso como éste las notas al programa tienen una enorme importancia, puesto que se configuran como único texto de referencia sobre el tema en cuestión. Lástima que Harmonia Mundi, un sello que suele acertar cuando pide sus notas sobre Händel a los mejores expertos de la materia, haya caído en la chapuza ibérica de pedir las notas a quien no está preparada para escribirlas.

Este disco ha sido enviado para su recensión por Harmonia Mundi

Comentarios
Para escribir un comentario debes identificarte o registrarte.